John Kanaka (Bron: Zingerij Dwarsgetuigd Nuenen)

John Kanaka 1. I heard, I heard the Old Man say, John Kanaka-naka tulai-é Today, today is a holiday, John Kanaka-naka tulai-é Tulai-é oooh, tulai-é John Kanaka-naka tulai-é 2. We'll work termorrer but no work terday, We'll work termorrer but no work terday, 3. We're bound away for ‘Frisco Bay We're bound away at the break o’ day, 4. We're bound away around Cape Horn, We wish’d ter Christ we ‘d niver bin born. 5. Oh, haul, oh haul, oh haul away, Oh, haul away an’ make yer pay.

John de Kanaak Ik hoorde, ik hoorde de Ouwe zeggen John Kanaka-naka tulai-é Vandaag, vandaag is een vakantiedag John Kanaka-naka tulai-é Tulai-é oooh, tulai-é John Kanaka-naka tulai-é We gaan morgen aan de slag, maar geen werk vandaag. We gaan morgen aan de slag, maar geen werk vandaag. We gaan op weg naar de baai van Frisco. We gaan op weg vóór het aanbreken van de dag. We gaan op weg rond Kaap Hoorn We wensten, bij Christus, dat we nooit geboren waren. Oh haal, oh, haal, oh haal aan, Oh haal aan en verdien je loon.

Hijslied van Polynesische herkomst

Het woord tulai-e is afkomstig van Samoa. Stan Hugill leerde het van zijn oude vriend

Harding the ‘Barbadian Barbarian’ uit Barbados. In het oorspronkelijke lied werden de

nodige "yelps" en "hitches" gezongen.

Het refrein is Samoïsch. Het is de enige gewaard gebleven Samoïsche shanty uit een

grote groep Anglo-Polynesische shanties.

Richard Dana verhaalt in ‘Twee jaar voor de mast 1834-1836’ (Baarn 1988) zijn reis vanuit

Boston naar de kust van Californië om huiden te laden. Op een gegeven ogenblik licht het

schip de ankers en gaat vervolgens onder zeil. ‘Gedurende deze operatie waren de

zeelieden geruime tijd aan het hieuwen aan de kaapstander en ik luisterde bijna een

uur lang naar de muzikale tonen van een Sandwich-eilander, Mahana geheten, die bij

hen de voorzanger was. Als de mannen aan het werk zijn aan de kaapstander, is er

altijd een die zingt zodat zij op de maat tegelijk krachtzetten. Dit zingen is bijzonder

langgerekt en hoog van toon. Om het goed te kunnen heeft men een hoge stem, sterke

longen en veel oefening nodig. Deze kerel had een zeer wilde toon, die van tijd tot tijd

in een falset overging. De andere matrozen vonden dat hij te hoog zong en dat er

niet genoeg bootmansschorheid in lag, maar ik vond het een aantrekkelijk geluid.’(p.129)

De Sandwich-eilanden (= Hawaii)en Samoa (ten noorden van Nieuw-Zeeland) behoren tot

Polynesië. De Polynesiërs stonden bekend als zeer bekwame zeelieden.

De Ouwe = Hiermee wordt de kapitein aangeduid.

Kanaka = een Hawaiaans woord dat man betekent.

Frisco Bay = Populaire benaming voor San Francisco. Deze natuurlijke haven is gelegen in Californië, aan de

westkust van de. V.S. aan de Baai van San Francisco. De stad is gesticht door de Spanjaarden vanuit Mexico.

De bloei begon met de vestiging van een handelspost door de Amerikaanse walvisvaarders in 1835. In 1846

veroverden de Amerikanen de stad op de Mexicanen. De snelle uitbreiding begon als gevolg van de ‘goldrush‘

van 1849, gevolgd door een tweede toestroming, toen de zilvermijnen in Nevada ontdekt werden (1859).

Cape Horn = Vooral de tocht om Kaap Hoorn van Oost naar West, tegen de heersende Westenwinden en

stromingen, was zeer gevreesd.